Ervaringsdeskundigheid

Ziekenhuizen willen patiënten en patiëntenverenigingen steeds actiever betrekken bij kwaliteitsvolle zorg. Toch bestond er lange tijd geen duidelijk kader om ervaringsdeskundigen structureel in te zetten.

Dankzij het doctoraatsonderzoek van dr. Eva Castro kwam daar verandering in: zij ontwikkelde een methodiek om ervaringsdeskundigen een volwaardige plaats te geven binnen algemene ziekenhuizen. Die aanpak werd getest in UZ Leuven en vormt vandaag de basis voor het Limburgse traject.

Sinds 2025 neemt ZOPP Oost-Vlaanderen bestaande samenwerkingen van Trefpunt Zelfhulp vzw over.

Wat doet een ervaringsdeskundige?

Ervaringsdeskundigen zijn (ex-)patiënten die hun eigen traject gebruiken om anderen te ondersteunen. Ze bieden:

Voor patiënten	Voor zorgverleners
Een luisterend oor van iemand die écht begrijpt wat ze doormaken. Praktische tips en emotionele steun. Aanmoediging om zelf vragen te stellen en hun noden te verwoorden.	Signalen over wat goed loopt en wat beter kan. Een unieke blik op de zorgorganisatie vanuit het patiëntenperspectief. Een verbindende rol tussen patiënt en zorgverlener bv. door communicatie tussen beiden partijen te verbeteren.

Ze zijn geen woordvoerder, maar moedigen beide partijen aan om met elkaar in gesprek te gaan.

Hoe start een traject?

Zodra het ziekenhuis een samenwerkingsovereenkomst is aangegaan, start ZOPP vzw met een intensief co-designtraject op de betrokken diensten:
Zorgverleners en ervaringsdeskundigen bepalen samen hoe de rol op de afdeling wordt ingevuld;
Er wordt een plan op maat uitgewerkt;
Nieuwe ervaringsdeskundigen volgen een opleiding om de juiste vaardigheden en kennis te ontwikkelen.

Zo ontstaat een gedragen en goed ingebed model dat past bij elke afdeling.

Rol ZOPP

Individuele coaching na elke werkdag op de afdeling
Intervisiemomenten per afdeling om ervaringen te delen en van elkaar te leren
Opvolging van signalen uit de praktijk en ondersteuning bij het terugkoppelen naar zorgteams
Organisatie van opleidingen voor nieuwe ervaringsdeskundigen
Evaluatiemomenten met zorgverleners en ervaringsdeskundigen
Regelmatige afstemming met afdelingsverantwoordelijken om de samenwerking te bewaken
Ondersteuning van het ziekenhuis met het ook op een duurzame en zelfstandige werking van ervaringsdeskundigheid.

Kortom: ZOPP zorgt ervoor dat ervaringsdeskundigheid niet vrijblijvend is, maar een structureel en duurzaam onderdeel van de zorg.